و مستقر گشته كه داراى پنج صفت بالا باشند ، و به همين جهت هم اجر كريم ايشان را مطلق ذكر كرده و توضيح نداده كه چيست بلكه فرموده : * ( « لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ » ) * . پس صفات كمال و ثواب و اجر عظيمى كه اين گونه مردم دارند همان صفات و ثواب و اجرى است كه مؤمنين حقيقى داراى آنند . و اينكه فرمود : * ( « لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ » ) * ، كلمه « مغفرت » به معناى گذشت الهى از گناهان است ، و « رزق كريم » نعمتهاى بهشتى است كه نيكان از آن ارتزاق مىكنند ، و اين تعبير در چند جاى قرآن واقع شده ، مانند آيه « فَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ ، وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ » « 1 » و امثال آن . و از همين جا معلوم مىشود كه منظور از « درجات » در جمله * ( « لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ » ) * مراتب قرب و منزلت و درجات كرامت معنوى است ، و همين طور هم هست ، براى اينكه مغفرت و جنت از آثار مراتب قرب به خداى سبحان و فروع آن است . البته درجاتى كه خداى تعالى در اين آيه براى مؤمنين نامبرده اثبات مىكند تمامى آن براى فرد فرد مؤمنين نيست ، بلكه مجموع آن براى مجموع مؤمنين است ، براى اينكه درجات مذكور از آثار و لوازم ايمان است ، و چون ايمان داراى مراتب مختلفى است ، لذا درجات هم كه خداوند به ازاى آن مىدهد مختلف مىباشد ، بعضى از مؤمنين كسانى هستند كه يكى از آن درجات را دارا مىشوند ، بعضى ديگر دو درجه و بعضى چند درجه بحسب اختلافى كه در مراتب ايمان ايشان است . مؤيد اين معنا آيه « يَرْفَعِ اللَّه الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ » « 2 » و آيه « أفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّه كَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّه وَمَأْواه جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ، هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّه وَاللَّه بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ » « 3 » است .

--> ( 1 ) پس كسانى كه ايمان آورده و اعمال صالح مىكنند ايشان راست مغفرت و رزق كريم ، و كسانى كه در ابطال آيات ما بذل جهد مىكنند به خيال آنكه موفق مىشوند ، آنان اصحاب دوزخند . سوره حج آيه 51 ( 2 ) خداوند كسانى را كه ايمان آورده و كسانى را كه علم داده شده‌اند به درجاتى برترى مىدهد . سوره مجادله آيه 11 ( 3 ) پس آيا كسى كه به پيشروى در جهاد خشنودى خدا را دنبال كرده مثل كسى است كه ( با فرار از آن ) برگشته و خشمى از خدا را همراه مىآورد ، و سرانجامش جهنم است كه بازگشتگاه بدى است ؟ ، مردم داراى درجاتى نزد خدا هستند ، و خدا به آنچه مىكنند بينا است . سوره آل عمران آيه 163